Nghe bài viết

Sự buôn bán nước ta

Đương buổi thế giới cạnh tranh này, các nước phú cường không đâu là chẳng đua tài thi sức ở trong trường thương chiến, văn minh càng tiến bộ buôn bán càng thịnh đạt, buôn bán thịnh thời trong nước giầu mạnh không biết đến đâu là cùng, buôn bán suy thời trong nước nghèo yếu không biết đâu mà kể, cứ xem cái trình độ buôn bán một nước nào cao hay thấp, rộng hay hẹp thời xét được dân nước ấu giàu hay nghèo, văn hay dã. Việc buôn bán thịnh suy có quan hệ đến quốc dân thịnh suy như thế, ta há nên còi thường, xem khinh được sao.

10 sai lầm phổ biến của chủ doanh nghiệp nhỏ

Nước ta khi trước thuộc về thời đại bế quan tỏa cảng, kiến văn còn chật hẹp, giao thiệp chưa rộng rãi, việc buôn bán đổi chác trong nước quanh đi quẩn lại bất quá từ tỉnh nọ sang tỉnh kia là cùng, ở trong cái phạm vi nhỏ hẹp đó nên không có đường phát đạt đã đành, đến nay đường giao thông ngày càng rộng, đường buôn bán ngày càng mở, các cửa bể ở Trung, Nam, Bắc ba kỳ đã hình như các cửa bể ngõ của ta có đường ra buôn bán khắp năm châu, sự buôn bán không phải chật hẹp như trước nữa, vậy thời đường buôn bán của ta cũng theo cái đường lối mở mang mà phát đạt hơn xưa mới phải, sao mà trước thế nào nay vẫn thế, không phát đạt hơn được chút nào, xét ra cho kỹ thời nguyên nhân bởi có mười điều:

  1. Người mình không có thương phẩm, cái tài liệu của nhà buôn bán cốt tại công nghệ, công nghệ của người mình xưởng thợ không dựng, máy móc không có, sách vở nghề làm thợ cũng không ai làm, các thợ thuyền chỉ biết chuyên theo nghề cũ, không mấy ai suy nghĩ kiểu mới kiểu lạ, làm nghề gì cũng chế tạo bằng thủ công, cho nên đồ gì cũng khổ dũ bạc nhược, khí dụng vật liệu tức là cái tài liệu của nghề buôn bán, tài liệu đã kém thời buôn bán còn mạnh được sao?
  2. Hai rằng không có thương hội. Người các nước văn minh buôn bán đều có thương hội, thương hội càng đông thời buôn bán càng to, nên mới gây dựng được cửa hàng vốn liếng đến hàng ức hàng triệu, còn các nhà thương mại ta buổi này cũng có số ít người muốn sốt sắng lập thương hội, nhưng cách thức lập hội chưa thạo, công việc sếp đặt trong hội chưa sành, kẻ gian quyệt mượn tiếng lập hội làm kế vơ vét, người ngay thật vì việc vào hội hóa phải thiệt riêng, thành ra thương hội chưa lập đã vỡ, cổ phần chưa họp đã tan, có khi sinh ra thù oán kiện tụng lội thôi nữa, như thế còn gọi là thương hội được sao.
  3. Ba là không có tin thực. Lòng tin thực tức là cái cốt yếu của nhà buôn, đã không có lòng tin thực thời một người mắc lừa một trăm người không tin, một phần được lợi, muôn phần chịu thiệt, cái ám muội của các nhà buôn ta không thể nào tả ra hết được, chỉ xem ngạn ngữ ta rằng “thực thà cũng kể lái buôn” thời đủ biết đức tính của nhà buôn ta vậy. Kìa như hàng Tây với hàng Tầu vật gì cũng mã giá nhất định, hoặc chỉ nói một nhời mà người mua không phải mặc cả nên mua bán không phải chào mời khó nhọc. Đến như hàng ta thì nói lên mười mà bán xuống sáu, nói rất cao mà bán rất hạ, khách chưa đến cửa đã vội mời vào, khách ra khỏi cửa thì mới gọi bán chẳng qua chỉ muốn lừa lọc những kẻ quê mùa khờ dại để đánh lừa lấy đôi chút lợi nhỏ mà thôi, ấy chỉ bởi cái lòng không tin thực ấy làm cản trợ lực cho hàng hóa ta không khi nào bán mạnh bằng hàng các nước được.
  4. Bốn rằng không có kiên tâm, người nước văn minh đã chuyên tâm làm nghề gì thời sống chết cũng chăm vào cái mục đích ấy, làm cho nghề được tấn tới mãi lên, dẫu gặp việc ngang trở cũng không quản, thấy việc gian nan cũng không từ, các nhà buôn ta trừ một số ít nhà phú thương không kể, còn thời phần nhiều là đầu năm đi buôn, cuối năm đã đi làm thợ, năm nay đi buôn không lợi, sang năm lại xoay nghề khác, hoặc làm nghề gì không lợi mới lại tìm cách đi buôn, chỉ hấp tấp làm cái lợi nhãn tiền mà không có kiên tâm cố chí nên việc buôn bán không có vững vàng, không có nền nếp vậy.
  5. Năm rằng không có nghị lực. Người các nước buôn bán thường vượt bể nọ sang bể kia, từ nước này qua nước khác, người nước mình buôn bán tự miền suôi lên miền ngược đã lo những nước độc ma thiêng, từ miền bắc xuống miền nam đã gọi là chân giời góc bể, chí khí đã nhút nhát, tư tưởng lại hẹp hòi, nên buôn bán dẫu có gặp vận gặp thời, mà kết quả cũng chỉ đủ thân kế gia kế mà thôi, không phát đạt bằng nhà buôn các nước được.
  6. Sáu là không biết trọng nghề. Sách Tây có câu rằng: không có nghề gì là nghề không quý, sách Nho có câu rằng: nhất nghệ tinh, nhất thân vinh, suy thế thì ai làm nghề gì phải lấy nghề, ấy làm quý mới khá, nhưng cái thông bịnh của người mình thời ai cũng lấy hàm cao quan lớn làm vinh mà ít ai biết buôn làm trọng, suy ngay chính những nhà buôn lúc trước còn chịu khó ăn nhịn để dành hết sức làm lụng, đến lúc đã được lưng vốn khá to thời đã vội vứt của huyết hãn ra hàng nghìn hàng vạn, luồn cửa này vào cửa khác, tấp tểnh mua chuộc lấy tiếng phẩm nọ hàm kia, nghề đã không trọng chỉ trọng hư danh thời tư bản thực có sút đi mà khó mong tấn tới lên được.
  7. Bảy là không có thương học. Các nước văn minh đề có tràng thương học, có khoa thi thương mại, để đào tạo cho các học sinh có đủ tư cách làm nghề buôn, bởi thế nên người buôn bán có kiến thức, cách buôn bán được khôn ngoan. Nước ta ngày này, dẫu nhà nước có đặt trường dạy buôn, nhưng nói cho phải thời học sinh vào đó học mà cố ý sau này ra buôn bán thời ít, mà những người vào đó học để tìm lấy chân vào làm việc các sở thời nhiều, còn những nhà buôn cũ thời nào có ai đã từng vào tràng thương học xem sách dậy buôn đâu, nên có nhiều người chỉ biết gồng nặng gánh nhẹ, lên ngược xuống suôi thôi, mà chữ nghĩa không biết, tính toán không thông, thời làm thế nào nhớ được hàng giao dịch nơi này sang nơi khác, hàng nghìn hàng vạn làm thế nào cho hàng hóa tiêu thụ được rộng, làm thế nào hiểu được luật lệ của các nhà buôn, bởi thế nên không tấn bộ được.
  8. Tám rằng kém đường giao thiệp. Các nhà buôn cần phải biết cách giao thiệp vì giao thiệp là cái môi giới của đường buôn bán, giao thiệp rộng rãi, quen biết nhiều nơi, thời buôn bán mới mạnh, xem như người buôn các nước đều có học tiếng Anh là tiếng nói vạn quốc thông dụng để đi đến nước nào nói năng cũng được tiện lợi và in những sách chiêu hàng phân phát cho nhiều người yêu dùng, khôn ngoan biết là chừng nào. Nhà buôn mình phần nhiều là kiến văn không rộng, ý tứ không sành, giao thiệp vụng về, nói năng kém cỏi, làm gì biết được cách giao thiệp ấy. Giao thiệp đã vụng thời buôn bán sao được.
  9. Chín rằng không biết tiết kiệm. Hai chữ tiết kiệm thật là một cái yếu kiện của các nhà buôn. Cận lai nhà buôn ta cũng theo cái phong trào sa sỉ càng ngày càng mạnh mà gây nên cái độc căn bản không vững bền. Nguyên vì các nhà buôn ta đại đa số là tư bản bạc nhược đã bó buộc vào trong tục lệ, ăn mặc không xa hoa lấy làm hổ thẹn, nhà cửa không lộng lẫy không dễ mượn vay, làm ít tiêu nhiều, dư dật được ít nào đều bị cái phong trào xa xỉ nó cuốn cuộn đi cả, bởi thế nên nhiều người, tháng sau cáo cùng mà tháng trước vẫn diện ô tô song mã, lắm nhà ngày mai tịch ký mà ngày nay vẫn bày châu báu ngọc ngà, thật là chỉ choáng bề ngoài mà sấu bề trong, tốt bộ vỏ mà không có ruột, trách nào vốn liếng chẳng mỗi ngày một kém đi, sinh kế càng ngày càng quẫn bách.
  10. Mười rằng khinh nội hóa. Người các nước trọng dùng của thổ sản, đồ gì cũng làm lấy mà dùng, lại thi nhau làm đồ mới đồ lạ để cho mua bán tiêu thụ càng ngày càng rộng. Người nước ta chỉ quý ngoại hóa khinh nội hóa, thấy người ngoài có đồ mới đồ lạ, không biết bảo nhau chế tạo hơn lên để mà chấn hưng thương nghiệp, cũng có thứ nguyên là của mình làm ra mà người ngoài thêu mấy chữ hiệu của họ vào, thời người mình đua nhau mà buôn, đua nhau mà mua, dẫu bao nhiêu tiền cũng không tiếc, khiến cho lợi quyền mất cả ra ngoài, trách nào nghề buôn mình chả kém các nước.

Mười cái điều nhược điểm đã nói như trên này chính là cái bịnh rất nhớn làm cho các nhà buôn ta bó buộc vào đất eo hẹp mà không có đường mở mang, xa hãm vào cái cảnh thua sút mà không có cơ phát đạt được, những điều đó từ phong tục theo nhau như thế mà sinh ra, nhưng thực từ các nhà buôn ta kiến thức không giỏi, quyết đoán không rành, nên không thoát khởi được, nếu ta không biết những điều nhược điểm đó như cái bịnh độc hại phải tìm phương mà cứu chữa, như con đường trở ngạnh phải tìm cách mà khai thông, thời nghề buôn mình làm thế nào mà tranh cạnh với người được.

Phương cách cứu chữa các nhược điểm của giới kinh doanh nước ta

Người mình thường nói nước ta là một nước nông quốc, đân ta chỉ sống về nghề nông, thực vậy, xưa kia ta chỉ có một nghề nông đã đủ là kế sinh nhai, nghề buôn không cần phải phát đạt cũng được, song ngày nay không thể như thế được, người ngày một nhiều, tiêu ngày một tốn, nghề nông bây giờ đã không tranh cạnh được với các nước, điền khí thời máy móc không có, hoang địa thời khai khẩn không xong, thế thời ta không thể chuyên trông cậy về nghề nông mà sống được, làm thế nào cũng phải nhờ vào nghề buôn để sinh kế thêm ra, thế mà cái hiện tượng nghề buôn ta liệt nhược như thế, nếu cứ thấy nghề của người mạnh mẽ hơn mình mà vội nản lòng ngã chí, không cố gắng lên thời thua ngày càng thêm thua, kém ngày càng thêm kém, tài nguyên trong nước hẳn chỉ theo đường buôn bán kéo hết ra ngoài, ta không vãn hồi được, chả nguy cho đường kinh tế mình lắm ru.

Vậy ta nay phải xoay về nghề buôn bán, bởi tự cái phong trào thương giới các nước tràn sang ta, bắt ta không theo không được, lại bởi cái tài chính của ta ngày càng quẫn bách, ta phải bắt buộc không theo về nghề buôn không song, nhưng đã buôn thời phải chau dồi cái tư cách nhà buôn cho trọn vẹn, dẫu rằng tràng thương mại trước kia chưa lập cho nên lề lối chưa được hoàn toàn, song nếu ta biết giữ lòng thành thực, để làm cái cốt tử vững vàng cho sự buôn, có kiên taam nghị lực để gây lấy sức mạnh cho sự buôn, lại biết trông gương người các nước trong sự buôn mà chuyên tâm tận lực về nghề buôn, lại không ngoan giao thiệp, cần kiệm ăn tiêu, đừng theo thói đời xã xỉ chỉ quý của người, chả thoát khởi cái hại bóc ngắn cắn giài, số tiền thu vào không bù được số tiền tiêu phí, thời dẫu nhà buôn ta chưa thi sức đua lại với các nước phú cường được, nhưng cũng có thể bởi đó mà khởi sắc đân đân, không đến nỗi càng ngày càng thua kém thái quá. Nay nhà nước đặt trường công nghệ lập trường thương mại, ý là muốn cho người mình chế tạo  nên những đồ thượng phẩm mỹ lệ, đào tạo cho người buôn mình sành sỏi tinh thông, gây dựng cho cuộc buôn bán ta có cơ ở vững vàng đó.

Tuy các trường ấy chưa có đâu được như các trường thực nghiệp bên Pháp, song có học cũng còn hơn không, mong nhà buôn ta cố sức sửa sang thế nào, lấy được những tư cách như trên kia đã nói, lại thu thái lấy cái tinh thần, dụng tâm học lấy những nghề thương mãi, đã dậy bảo rồi mà thực hành cho đến nơi đến chốn, thời lo gì nhà buôn ta tương lại chả có lức tranh cạnh được với người trong trường thương chiến.

Nguồn: Thực nghiệp dân báo

 

image_pdfimage_print

Trả lời

Điện thoại
Messenger
Zalo
Facebook
Liên hệ