Giải pháp

Đó là lý do tôi đề cao sự cảnh giác của người cha, hãy nhìn xa rộng và không đợi cho tới khi những thói xấu rõ ràng đã cắm rễ trong con ông. Họ nên theo lời khuyên mà Han đưa ra cho Anti của Syria khi anh nói rằng Roma có thể không đâu dễ ràng tấn công hơn là Rome, với quân đội của riêng họ và trong đất của Latin. Người ta phải trở lại dòng sông gần nguồn nếu ai đó muốn thay đổi phương hướng của nó. Người ta không đợi cho tới khi nó lớn lên to lớn chạy khắp trên một tiến trình dài. Người cha cũng nên vậy. Càng sớm càng tốt, thậm chí ngay khi một dòng nước cực nhỏ của khuynh hướng xấu xa nảy sinh, ông nên cầm, chặn dòng bởi sự chỉnh sửa và niêm phong trên nó bởi việc định hướng con đường tốt hơn. Ông không nên để nó mở rộng thành một dòng suối lớn, một khi nó đã mở rộng sẽ gặp phải nhiều khó khăn hơn để uốn nắn nó chạy theo con đường nào khác. Sau đó sẽ là sự quở trách không nhỏ đối với người cha rằng ông hoặc quá đui mù để nhìn thấy sự thật hay quá lười biếng để chăm lo chỉnh sửa mọi việc.

Nếu không may, một chàng trai đã đầy rẫy tính đồi bại, do đó chiều hướng của ước vọng tuổi trẻ của anh ta phải được đào rãnh bất cứ nơi đâu để ngăn dòng chảy. Sự luyện tập can đảm ra lệnh cho sự giáo dục phải không bị gián đoạn. Vài nơi trên mặt này phải được xây dựng cho ham muốn của anh để đi theo tiến trình của chúng mà không xói mòn công trình tu dưỡng. Thậm chí vẫn có thể làm việc hiệu quả hướng tới chinh phục một tinh thần đã bị cắm dễ vững chắc bởi thói xấu bằng cách sử dụng người đồi bại như họ và để bản thân họ vũ trang chống chính lại họ. Ta có thể phô bày cuộc đời của những con người đồi bại khác trước anh ta như một loại gương để anh soi vào. Như thế anh có thể nhìn vào chính bản thân và nhận ra tính xấu xa và rác rưởi của con đường tội lỗi anh đang đi. Anh có thể học cách ghê tởm mọi thứ ô nhục và không đáng khen ngợi. Tôi nghĩ nó cũng giúp đỡ được nhiều nếu bạn thể hiện và nhắc nhở anh nhiều bao nhiêu con người không có sự xuất sắc và danh dự đã bị chửi rủa. Nhắc anh rằng sự dâm dật chưa bao giờ nhận được niềm vui thích giữa con người, cũng không bao giờ từng cảm thấy hài lòng hay hạnh phúc trong chính bản thân. Họ không bao giờ thoát khỏi sự lo lắng, luôn bị bao quanh, choán bởi sự thèm muốn và sự lo âu. Tinh thần của một người đồi bại luôn vô trật tự và luôn không ổn định. Nơi đây không sự chịu đựng tâm lý nào lớn hơn là một sự vô kỷ luật và tinh thần phi lý trí. Con người đồi bại không để cho tinh thần hắn ngơi nghỉ và không vui thích tình trạng bình yên tâm trí. Bạn nghĩ rằng kẻ giết người, tên trộm và con người đồi bại tột cùng nghĩ  về điều gì ? Nhất định tôi tin rằng mọi thời khắc họ nhận thấy và suy nghĩ sự ô nhục, tội lỗi mà  họ đã rơi vào. Lấp đầy với sự xấu hổ, họ không dám ngẩng mặt lên khỏi mặt đất mà người run rẩy co rúm, họ sợ sự báo thù của Trời và hổ thẹn nơi có sự xuất hiện của con người. Họ luôn giả sử hành vi tội lỗi của họ bị bàn tán với sự ghê tởm bởi mọi người. Họ nhất định tin tưởng rằng người khác ghét họ (Và sự thực đúng như vậy). Họ thường mong muốn cái chết.

Nhưng để chúng ta suy ngẫm những loại khác của sự đồi bại, có lẽ ít nghiêm trọng hơn bởi phổ biến hơn. Một con bạc, một kẻ lừa đảo dường như, có thể không bao giờ có bất kỳ sự bình an nào của tâm trí; cả khi anh ta thắng cuộc, chúng ta thấy anh bị lấp đầy với sự lo lắng và sự thèm khát cho sự thành công cao hơn nữa, cuối cùng cho tới khi anh có đủ để trả cho quần áo hay mua một con ngựa, và để thỏa mãn chủ nợ của anh. Ý muốn tiêu dùng luôn vượt nhanh hơn số tiền kiếm được và do đó, nếu anh thua, anh bị dày vò bởi sự đau khổ và bùng cháy ham muốn bù đắp, gỡ gạc. Một kẻ tham ăn, giống thế, chưa bao giờ có một con tim vừa lòng. Người háu ăn luôn luôn tự gặm nhấm con người anh. Thậm chí ở giữa rượu vang và say rượu cũng không làm anh cảm thấy thỏa mãn, anh bị hổ thẹn khi thấy tính cách hèn hạ của anh. Anh sợ rằng ham muốn của anh bị bàn tán. Sau đó anh sợ hãi sâu sắc, hối hận về việc làm hủy hoại tính cách bản thân. Khi một gái mại dâm yêu cầu anh 10 nghìn denari, Demo người hùng biện từng đáp lại: Tôi không mua sự ăn năn hối hận với giá như thế. Đó là với mọi đồi bại và mọi thèm khát. Mọi thứ ngu ngốc và đáng hổ thẹn được thực hiện hay được nói sẽ đi kèm sau đó việc lấp đầy tâm trí với sự hối hận. Như Ar nhà hiền triết người Taren nói, không bệnh dịch nào lại là chỗ béo bở cho chết chóc như sự buông thả (bê tha). Điều đó mang lại sự mưu phản đối với tổ quốc, sản sinh ra nỗ lực lật đổ nền cộng hòa và dẫn con người đi tới bầy mưu cùng kẻ thù.

Ý tưởng và những sự nhắc nhở thuộc loại này giúp làm người trẻ ghét sự đồi bại. Cùng lúc đó sẽ là tốt để khuyến khích người trẻ theo đuổi sự xuất sắc. Người ta nên, trong mọi thảo luận, tán dương người tốt với chúng. Cho chúng thấy bất kỳ ai được trang hoàng tốt với những phẩm cách cao quý đều xứng đáng được nhiều sự yêu quý bởi mọi người. Tuyên dương, ca ngợi người tốt theo nhiều cách. Hành động để nếu người trẻ không thể đạt tới loại tốt nhất của sự xuất sắc, chí ít chúng sẽ ước muốn để đạt được một trình độ cao  và cấp độ nổi bật của sự tán dương và chân giá trị. Khi tự chúng quý trọng sự xuất sắc, chúng cũng sẽ vinh danh bất cứ ai mà sở hữu nó. Người cổ đại, ở các nghi lễ của họ và yến tiệc, thường được nghe nhắc lại trong bài hát ngợi ca người vĩ đạt nhất của họ, những người trong họ mà sự nổi bật suất xắc đã rõ ràng và có ích cho nhiều người một cách đáng khâm phục. Những người như Her, Ae, Mer, và Ce được kỷ niệm nhiều và được gọi là chúa. Điều này được đưa ra cả với những phần thưởng xứng đáng; và để khuyến khích người khác nhiệt huyết với chủ nghĩa anh hùng và để ước muốn cho những ca ngợi và danh tiếng tương tự. Thật là một phong tục khôn ngoan và hữu ích! Thật là một ví dụ tốt!

Người cha không nên quên việc tán dương đức hạnh của những người khác, trong mọi cuộc thảo luận có sự hiện diện của đứa trẻ. Họ cũng nên chê trách rõ ràng những sự ác, nói rõ như vậy là nguy hiểm. Dường như bất cứ ai không hoàn toàn vô tâm và ngu dốt, có bởi tự nhiên, một mong muốn mãnh mẽ về sự tán dương và danh tiếng. Người trẻ nhiều tinh thần và rộng lượng hơn người khác, ước muốn được khen ngợi với cường độ nhiều hơn. Đó là có thể, do đó, để khuyến khích người trẻ với những từ ngữ cao cả, giúp chúng yêu mến những thứ mà đáng quý trọng và có dũng khí hùng mạnh để ghê tởm mọi thứ dối trá và những thứ đê hèn. Nếu đây đó là những lỗi lầm trong đứa trẻ, tôi nghĩ người cha nên lên án chúng với mọi tính vừa phải, biểu lộ sự thương cảm với lỗi lầm của chúng. Ông không được mắng mỏ, nhiếc móc chúng giống như một kẻ thù hay hành hạ chúng với những từ ngữ cay nghiệt; đối với người cảm thấy rằng anh bị xỉ vả, anh sẽ trở trở lên trai cứng đi kèm với sự phẫn uất và lòng căn thù. Thỉnh thoảng chúng thật sự bỏ rơi bản thân, đánh mất sự tin tưởng và rơi vào trong một tinh thần nô lệ khiến chúng không còn chăm lo cho sự ngay thẳng của bản thân nữa. Cũng giống như vậy, nếu có đức hạnh trong đứa con, để người cha ngợi khen chúng với sự dè dặt, bởi việc khen ngợi quá mức thường khiến trẻ trở lên tự kiêu và tạo thành ý chí cá nhân.

Tôi cảm thấy nó rõ rằng không người cha nào, trừ phi ông nặng nề và chậm chạp, có thể thấy những điều này tối nghĩa, mơ hồ hay không chắc chắn là hệ thống để đào tạo người con tốt. Những điều này đơn giản và phương pháp xuất sắc, cái cho phép ông ngay lập tức phá hủy những lỗi lầm nhỏ nhặt nhất ông thấy đâm chồi trong con ông và ông có thể lấp đầy chúng với một cảm thức của danh dự và trang hoàng chúng trong trí óc và tinh thần.

Tôi không phản đối, rằng người cha siêng năng như đã nói, trong nhiều trường hợp cải thiện được thói quen của con ông. Lao động này có thể chỉnh sửa và hướng dẫn chúng. Bởi vài lý do rằng tôi không biết, dù sao, một vài thứ giống như vượt quá tình yêu che mờ và làm mù đôi mắt của người cha. Ông hiếm khi nhìn ra lỗi nhầm của đứa con cho tới khi chúng đã lớn lên một cách rõ ràng và nghiêm trọng. Bạn có thể tưởng tượng khó ra sao sau đó để nhổ rễ những thói xấu mà đã thành quen thuộc và vững chắc. Thậm chí với một đứa trẻ khiêm tốn, có mức độ nhất và hành vi tốt, dường như người cha cũng không biết nơi bắt đầu để lái chúng hướng tới ước vọng danh tiếng và tiếng tăm.

(Còn tiếp)

CÁC PHẦN

image_pdfimage_print

Trả lời

Điện thoại
Messenger
Zalo
Facebook
Liên hệ